Archive for the ‘W poszukiwaniu mediów’ Category

ROZWIJAJĄCA SIĘ ŚWIADOMOŚĆ

Rozwijająca się świado­mość artystów ujawnia się niekiedy w skróto­wych, ale jakże znamiennych sformułowa­niach, pozwalając śledzić dokonujący się pro­ces wyzwalania sztuki ze szczegółu, z jedno- stkowosci zdarzeń i naśladowania natury — w kierunku problemów zarówno myślowych jak ; czysto plastycznych o coraz powszechniejszym znaczeniu.Początku tego spokojnego, a konsekwentnego procesu szukać wypada oczywiście w okre­sie największej europejskiej […]

UCZNIOWIE IMPRESJONIZMU

Nieodrodni uczniowie impresjonizmu, którzy sami czuli się impresjonistami, choć — nie zawsze i nie w pełni świadomie — przeciwsta­wili się jemu, poprowadzili tę myśl dalej. Gauguin powiadał:    „Chciałbym       jak najbar­dziej, na ile jest to możliwe, oddalić się od tego wszystkiego, co stwarza iluzję przedmio­tu” , i gdzie indziej: „Malarstwo oddziałuje podobnie jak muzyka przez zmysły […]

UPODOBANIE DO MUZYKI

Tak to Gauguin przez swoje upodobanie do muzyki i studia porównawcze nad jej językiem i językiem obrazu, zaś van Gogh przez swoją teorię barw sugestywnych jeszcze nie malar­sko, ale już myślowo, teoretycznie uwalniali się z tego, co Degas inazwał trafnie „tyranią,, jaką wywiera natura”. Nie czynili tego wszak­że dla odnajdywania nowych, spekulatywnie pojętych i ekscytujących […]

ZAMIERZENIA I POTRZEBY

Obydwu artystom w ich zamierze­niach i potrzebach_ wyrazowych przedmiot pi zeszkadzał. Tyrania matury mie pozwalała bowiem na dostatecznie głęboki i pełny prze­kaz zarówno refleksji antologicznej, jak bole­snej żarliwości samounicestwienia. Świat oglądany w potocznym widzeniu jest światem przypadków jednostkowych. Im chodziło sprawy uniwersalne. Toteż posłużyli się w swej sztuce nie tylko syntezą i dowolnymi skrótami, ale też […]

SZTUKA JEST HARMONIĄ

Podobnie Cezanne stwierdza­jąc, że „sztuka jest harmonią równoległą w stosunku do natury”, wytyczał już szlak wiodący do abstrakcji. Toteż słynne i wielekroć przytaczane sformułowanie Maurice De­nisa, że „obraz, zanim stanie się rumakiem bo­jowym, nagą kobietą czy jakąkolwiek inną anegdotą, jest przede wszystkim płaską po­wierzchnią pokrytą kolorami w określonym porządku” , było w. istocie tylko reasumpcją […]

STARANNE PRZYGOTOWANIE

Gdy tak starannie przez twórców XIX wie­ku przygotowany został fundament teoretycz­ny dla abstrakcji — trzeba było tylko nie­wielkiego bodźca myślowego czy emocjonalne­go, by wyciągnąć praktyczne wnioski z tego, co w rozważaniach i zamyśle było już dokona­ne. W tej sytuacji nie powinno być niczym nieoczekiwanym, że sztukę bezprzedmiotową odkryto jednocześnie i w wielu punktach geo­graficznych naraz. […]